The Vegetarian (Người Ăn Chay) – Han Kang

The Vegetarian - Han Kang

Năm 2017, mình đã đọc cuốn sách này với một tâm trạng khác. Gần bốn năm sau, nghĩ về nó, mình chỉ nhớ phần mở đầu.

Tất nhiên nếu đọc hết người ta sẽ nói đây là một tiểu thuyết về sinh thái, về nguồn, tự nhiên, gì đó.

Khi thấy nhân vật chính biến đổi, mất dần nhân dạng, rồi hóa thân thành cây, thì người ta nói ngay: thật là Kafka.  

Rồi vết xăm Mông Cổ, hay bản dịch tiếng Việt gọi là vết chàm, màu xanh lục như một biểu tượng huyền bí ở thời cổ đại. Sau đó, người anh vợ vẽ lên thân thể trần của nữ nhân vật chính. Có ám chỉ nền văn hóa cổ xưa nào đó ở Trung Mỹ không?

Khi đọc phần sau sách, nhịp điệu dồn dập hơn. Không khí Kafka nếu có, chỉ phơn phớt ở cách dẫn truyện ở phần đầu. Và tinh thần này mất hẳn ở phần sau, mỉa mai thay chính ở đoạn hóa thân.

Tóm lại, cuốn sách được triển khai rất tốt, nhưng tiếc là cái kết khá drama, nói cách khác là hơi cường điệu. Có lẽ một phần cũng do giọng văn dịch của Smith đã khuếch đại mọi thứ đúng như người ta chỉ trích? À, mình đã đọc bản tiếng Anh vào năm 2017.

Theo lời một tác gia nào đó, có thể là Stephen King, những gì còn lại cuối cùng khi ta quên sạch về một cuốn sách chính là phần tinh túy nhất. Rõ ràng, phần đầu sách có một cái gì đó tự nhiên và thu hút hơn. Một khi cuốn sách đã lộ rõ ý đồ “sinh thái” thì cũng là lúc sợi dây leo kết nối với người đọc chấm dứt.

Đối với mình, người vợ, rồi sau đó là người em vợ – nữ nhân vật chính – là một ẩn ức, một sự cam chịu. Mặt khác, theo nghĩa đối nghịch, cũng chính là một sự phản kháng.

Có ngẫu nhiên không khi hai giọng kể chính trong phần đầu sách đều là nam giới: một người chồng, một người anh rể? Sau đó, bạo lực bộc phát của người cha tiếp tục nói lên cái gì đó.

Như vậy, thân phận của một nữ giới trong xã hội phải chăng là một ẩn ức, một thứ yếm thế? Họ bị nhét thịt vào mồm, họ không được quyền nói lên câu chuyện của chính mình. Nói cách khác, nữ giới thì bị bịt mồm.

Nhưng, bộ ngực thả rông, hành động cắt gân cổ tay, chuyển sang ăn chay, rồi sau đó tuyệt thực của nữ nhân vật, tất cả những thứ đó không phải là sự phản kháng của nữ giới. Ở đây, sự phản kháng được kể ra, được nói lên bởi chính những người đàn ông. Khi những người đàn ông trong câu chuyện tỏ ra bất lực trong nỗ lực thấu hiểu nữ giới nói riêng (những người nữ chung quanh họ) và tha nhân nói chung, thì họ càng lúc càng lạc lõng sâu hơn vào bên trong. Vì không thể hiểu được tha nhân, họ càng lúc càng không hiểu chính mình. Chính ở đó, sự phản kháng đến một cách tự nhiên. Và sự phản kháng này xoay quanh hình ảnh nữ nhân vật chính với vết chàm Mông Cổ trên mông trái. Nên nhớ, nữ nhân vật chính không bao giờ tỏ ra căm hận, bị dồn nén, mà tất cả hành vi của cô ta đều đến rất tự nhiên, như cái cây gặp nắng và có nước thì mọc lên vậy thôi. Chỉ có những người nam giới chung quanh cô là bối rối, nổi giận, thèm khát, thường xuyên phải tra vấn chính mình. Như vậy, phải chăng hình ảnh nữ nhân vật đó chính là một sự phản kháng ủy nhiệm?

LKV 24.5.21

Published by LKV

Reader. Slacker.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: